Grip houden op Mycoplasma hyopneumoniae ?

De laatste tijd zien we op diverse bedrijven een opvallende trend: de ziektedruk rondom Mycoplasma hyopneumoniae neemt toe. Waar we deze kiem voorheen relatief stabiel konden houden, merken we nu dat Mycoplasma moeilijker onder controle is te krijgen en te houden. Dit zien we terug in de stallen: meer hoest, vaak ook in combinatie met verhoogde slachtlijn afwijkingen. Een eenmalige enting in het kraamhok blijkt op bedrijven met een hoge druk vaak niet meer voldoende om de dieren tot het einde van de mestperiode te beschermen.

Is de kiem aan het veranderen?
In de diergeneeskunde rijst momenteel de vraag of M. hyo agressiever is geworden. Hoewel er wetenschappelijk geen hard bewijs is voor een nieuwe variant, weten we wel dat er verschillende stammen circuleren. Of is het zo dat we al jaren vaccineren met de oudere mycoplasma stammen en dat nieuwe stammen zich zo hebben aangepast waardoor de vaccins minder goed bij de nieuwe mycoplasma varianten passen? Daarnaast spelen veranderde omstandigheden een rol: door een langere lactatieperiode is er in de kraamstal bijvoorbeeld meer tijd voor overdracht van de kiem van de zeug naar haar biggen.

De uitdaging van vroeg vaccineren
We zien in de praktijk dat het standaardmoment van vaccineren (vanaf de eerste levensweek) niet op ieder bedrijf het gewenste resultaat geeft. Soms vaccineren we simpelweg te vroeg. We hebben dan de indruk dat we met een vaccinatie in week 1 te vroeg zijn in verband met de aanwezigheid van maternale antistoffen.

Succes met het week 1 & week 7 schema
Om dit probleem slimmer te benaderen, hebben we op een aantal bedrijven zeer goede resultaten behaald met een aangepast schema: een eerste enting in week 1 en de herhaling in week 7. Waarom dit zo goed werkt weten we niet altijd; zijn we op week 1 misschien voor een aantal dieren te vroeg, of werkt nu juist het prime-boost effect zo goed? Qua arbeid geven varkenshouders ook aan dat in de biggenstal vaccineren voordeliger is, al is dit net aan wie je het vraagt. Let wel op dat ieder big netjes gevaccineerd wordt want een 7 weeks big wordt met enten niet opgepakt maar achter een schotje gevaccineerd: dit kan, maar dan moet het wel secuur gebeuren!

Brede aanpak blijft nodig
Niet iedere hoest is Mycoplasma hyopneumoniae; co-infecties (zoals PRRS of Influenza), klimaat en management spelen een grote rol. Een stabiele vleesvarkensfase begint bij de basis: het bewaken van de stabiliteit van de zeugenstapel, een strakke gelten quarantaine en een optimale controle van de stalklimaatfactoren.

Wat is de beste stap voor uw bedrijf?
Geen enkel varkensbedrijf is hetzelfde en de timing van vaccinatie luistert nauw. Graag kijken we samen met u naar de specifieke situatie op uw bedrijf om te bepalen of een overstap naar het week 1 en week 7 schema passend is. Indien nodig kunnen we dit ondersteunen met aanvullend diagnostisch onderzoek (zoals speekselmonsters, bloedonderzoek of slachtlijnonderzoek).

Heeft u vragen over de actuele Mycoplasma-status op uw bedrijf of wilt u overleggen over een vaccinatiestrategie? Neem gerust contact met ons op!

Met vriendelijke groet,

Leon Reijmer
Oosthof Dierenartsen.