De varkenshouderij groeit gestaag in Vietnam, op dit moment telt hun zeugenstapel ruim 3 miljoen dieren. De technische prestaties wisselen, maar denk toch aan zo’n 22-24 gespeende biggen per zeug per jaar. Op de nieuwere, moderne bedrijven waar genetica aanwezig is zoals we die ook in ons land hebben, zijn de prestaties hoger tot ongeveer 28-32 biggen/zeug/jaar. Verder zijn we ter plekke in gesprek geweest met een grote voerleverancier die we in Nederland ook goed kennen. Op deze manier hoor je hoe de dagelijkse gang op de bedrijven daar echt is.

In landen zoals Vietnam komt zo ongeveer een kwart van de productie uit ‘backyard farming’. De vermeerderingsbedrijven die hieronder vallen hebben tot ongeveer maximaal 50 zeugen. Het aantal vleesvarkens kan meer dan 1.000 zijn, als het maar een open stal is. Op de intensieve bedrijven zijn doorgaans zo’n 1.000 tot 2.400 zeugen aanwezig, al zijn er ook bedrijven met 5.000 tot 10.000 zeugen. In Vietnam stimuleert de overheid de grootschalige, intensieve bedrijven. Enerzijds om minder afhankelijk van andere landen te zijn en anderzijds voor het verbeteren van de voedselveiligheid.

Eén van de grootste uitdagingen is biosecurity. Adviseurs die op de bedrijven komen gaan van tevoren in quarantaine, dit kan wel 2 tot 4 dagen zijn. Bedrijven die met hogere gezondheid werken, houden nog langere quarantaineperioden aan. Werknemers blijven doorgaans zo’n 2 maanden in het bedrijf, pas daarna gaan ze weer naar huis. Binnen een varkensbedrijf worden vaak enkele werknemers opgeleid tot een verlengarm van de dierenarts of bijvoorbeeld voeradviseur.

De andere grote uitdaging in Vietnam van dit moment is antibioticumreductie. De regelgeving die in de Aziatische landen gehanteerd wordt, is nog wel minder streng dan bij ons, maar gaat wel dezelfde kant op. Sinds 1 januari 2026 zijn preventieve antibiotica ook in Vietnam verboden.

Lopend over een lokale markt in Vietnam zie je direct hoe lastig de biosecurity daar is, in het bijzonder wat betreft de verspreiding van Afrikaanse Varkenspest (ASF). Op deze marktjes worden nog varkens geslacht en in stukken verkocht. Mensen lopen overal langs, voelen even aan het verse vlees, en kopen wat of lopen door. Omdat er geen overheidsgeld komt bij een uitbraak van ASF, worden varkens van bedrijven waar de ziekte uitgebroken is juist vaak snel verkocht en komen dus op de markt terecht.

Nog een leuk weetje: ongeveer 60-70% van al het voer wordt nog in zakgoed aangeleverd op de Vietnamese bedrijven. Ik heb niet precies uitgerekend hoeveel kilo’s dit zijn, maar het zijn er veel. Begrijpelijk dus dat voerleveranciers ook investeren in het plaatsen van silo’s op de varkensbedrijven.

Tot zover over het land Vietnam, nu over naar het wetenschappelijke congres aldaar!

PRRS-virus: we weten al langer dat infectie met een veldvirus PRRS en ook, weliswaar in mindere mate, een PRRS-vaccinatie in de eerste 14 dagen daarna de opbouw van immuniteit drukt. Dit is dan ook de reden om – zo mogelijk – niet binnen 2 weken na een PRRS-vaccinatie een andere vaccinatie toe te dienen. Langzamerhand wordt meer bekend over het werkingsmechanisme; het blijkt dat witte bloedcellen na de infectie (of vaccinatie) veel Interleukine-10 produceren. Dit is een sterk ontstekingsremmend eiwit, wat in grote hoeveelheden ervoor zorgt dat het hele immuunapparaat onderdrukt wordt. Hierdoor kan het virus nog langer aanwezig blijven en, bij een infectie met veldvirus, meer schade veroorzaken. Uit verdere onderzoeken bleek dat niet alleen IL-10 dit effect heeft, maar dat er nog 301(!) andere eiwitten gevonden zijn met een immunosuppressieve werking.

Er zijn ook onderzoeken gepresenteerd die naar natuurlijke middelen hebben gekeken in de strijd tegen het PRRS-virus. Veel mogelijke middelen blijken bijvoorbeeld te snel toxisch te zijn, en dus onbruikbaar. Er kwam wel een stof uit die een goede werking zou kunnen hebben, dit is tetrandrine. De mogelijkheden met deze stof worden nu verder uitgewerkt; misschien gaat dit wel een stof zijn waar we in de toekomst nog veel over horen.

Naast veel aandacht voor PRRS was er ook veel aandacht voor darmgezondheid. Het belang dat een goede voeding méér is dan alleen nutritie werd in veel onderzoeken aangetoond. Hier wordt mee bedoeld dat de darm zelf en het microbioom daarin ook ‘gevoed’ moet worden. Bij de luchtwegen spreken we vaak van PRDC: Porcine Respiratory Disease Complex. Daar is relatief al veel over bekend, en ook over de complexiteit hierin. In feite is in het maagdarmkanaal eenzelfde complex van micro-organismen aanwezig. Hierbij is het microbioom in het maagdarmkanaal nog veel diverser dan in de luchtwegen en is er veel invloed van de leeftijd. Veel ziekmakende kiemen zijn normaal aanwezig in het maagdarmkanaal en worden vaak gevonden zonder enige klinische problemen. Het aantonen van kiemen wil dus niet per definitie zeggen dat het een probleemveroorzaker is. Een goed en sterk microbioom in de darm is heel divers: er zijn dan heel veel verschillende microben aanwezig. Het spenen van biggen bijvoorbeeld zorgt voor een sterk verminderd divers microbioom waardoor ‘foute’ bacteriën hun kans kunnen grijpen. Het toverwoord voor een sterk microbioom is vezels. Er zijn verschillende typen vezels; fermenteerbare, niet-fermenteerbare en prebiotische vezels. Deze hebben allen hun eigen specifieke functie en belang.

Biest: “The Power of Colostrum”: het blijkt dat als gelten een hogere biestopname hebben, deze gelten vroeger in de puberteit komen en ook een hoger aantal levend geboren biggen geven. Gedurende de eerste 12 uren na de geboorte holt de kwaliteit van de biest achteruit. Het is daarom echt bijzonder belangrijk dat de verdeling van de biest zo goed mogelijk is. Dit doen we vaak succesvol met ‘split suckling’.  En nog iets: het opwekken van de geboorte geeft minder kwalitatieve biest. Ook goed om in het achterhoofd te houden.

Wat mij betreft was het bezoek aan het congres in Vietnam een bijzonder leuke mix van ervaren hoe het leven daar gaat met toch zeker genoeg wetenschappelijke kost erbij.

Rita Schuttert-Wilps.

** ‘Xin Chào’ is de meest gebruikte begroeting in het Vietnamees (overigens heb ik dit opgezocht, want Vietnamees is echt niet te doen!)